Πρόστιμο 3 εκατ. σε Meta και YouTube για παιδικό εθισμό στα social media

Μια αμερικανική ομάδα κέρδισε απόφαση κατά της Meta και του YouTube, καθώς το δικαστήριο αποφάσισε ότι οι σχεδιασμοί των εφαρμογών Instagram και YouTube προκάλεσαν πραγματική συναισθηματική και ψυχική ζημιά σε μια νεαρή γυναίκα, που χρησιμοποιούσε τις πλατφόρμες και τις εφαρμογές που είναι σχεδιασμένες για παιδιά.

Τι αποφάσισε το δικαστήριο

Δικαστήριο στο Λος Άντζελες έκρινε την Meta και το YouTube υπεύθυνα για ζημιά σε μια 20χρονη γυναίκα, της οποίας η υπερβολική χρήση των πλατφορμών στην παιδική και εφηβική της ηλικία πέρασε σε επίπεδο εθισμού. Η ομάδα ηγεσίας κατέληξε σε συνολική αποζημίωση περίπου 3 εκατομμυρίων δολαρίων, με τη Meta να αναλαμβάνει το 70% και το YouTube το υπόλοιπο 30%.

Σε μια δεύτερη φάση, το δικαστήριο ανακοίνωσε επιπλέον 3 εκατομμύρια δολάρια πρόστιμο, που συνολικά ανεβάζουν το συνολικό ποσό στα 6 (εκατομμύρια δολάρια). Η απόφαση βασίστηκε στο επιχείρημα ότι οι εταιρείες δεν προειδοποίησαν επαρκώς για τους κινδύνους που δημιουργούσαν οι σχεδιασμοί των εφαρμογών τους σε παιδιά και εφήβους.

Η ιστορία της πρωταγωνίστριας

Η πρωταγωνίστρια της υπόθεσης φέρεται να ξεκίνησε να χρησιμοποιεί το YouTube στα 6 της και το Instagram στα 9, σχεδόν όλη τη μέρα. Η συνήγορος υποστήριξε ότι η υπερένταση που υφίσταται από τη χρήση των δύο social media συνέβαλε στη πρόκληση μιας σοβαρής ψυχικής κρίσης, με συμπτώματα όπως άγχος, κατάθλιψη, δυσμορφία και τάσεις/σκέψεις για αυτοκτονία.

Το υλικό της δίκης επικεντρώθηκε σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά σχεδιασμού, όπως το «ατελείωτο scroll», το autoplay, οι ατελείωτες συστάσεις περιεχομένου και οι συνεχείς ειδοποίησης, που -όπως ισχυρίστηκαν οι δικηγόροι- είχαν σχεδιαστεί για να «κρατάνε» τους χρήστες περισσότερο και συνεχόμενα στην πλατφόρμα.

Γιατί θεωρείται σημαντική αυτή η απόφαση

Η απόφαση αποτελεί μια από τις πρώτες περιπτώσεις στις ΗΠΑ, όπου ένα δικαστήριο θεωρεί τη σχεδίαση μιας πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης ή βίντεο ως αιτία για σωματική και πνευματική ζημιά, παρόμοια με κλασικές περιπτώσεις προϊόντων που θεωρήθηκαν «εθιστικά» ή «επικίνδυνα». Αυτό δημιουργεί προηγμένο για τις μελλοντικές δίκες, αφού πλέον τα δικαστήρια μπορούν να ορίζουν σε τεχνολογικές εταιρείες όταν ο σχεδιασμός των πλατφορμών τους θεωρείται ότι προκαλεί βλάβες σε νεαρούς χρήστες.

Αντιδράσεις από Meta και Google

Η Meta και η Google έχουν αντιδράσει με δηλώσεις που αμφισβητούν την ερμηνεία της δικαστικής απόφασης και την απόφαση ότι οι πλατφόρμες είναι εθιστικές ή ευθύνονται αποκλειστικά για την ψυχική υγεία της πρωταγωνίστριας αυτής της ιστορίας. Οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι η πλατφόρμα YouTube μεταδίδει κυρίως περιεχόμενο και δεν είναι μια κλασική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ η Meta διαχωρίζει την ευθύνη της για την ασφάλεια των παιδιών από τις προσωπικές επιλογές χρήσης.

Παρ’ όλα αυτά, οι δικηγόροι της πρωταγωνίστριας υποστηρίζουν ότι η απόφαση δεν αφορά μόνο μια μεμονωμένη περίπτωση, αλλά θέτει βασικά ερωτήματα για την ευθύνη που έχουν οι πλατφόρμες όταν σχεδιάζουν χαρακτηριστικά για να αυξήσουν την «παραμονή» των χρηστών και την προβολή διαφημίσεων. Η ίδια δίκη έχει ήδη προσελκύσει την προσοχή κοινοβουλευτικών και ρυθμιστικών αρχών, που εξετάζουν αλλαγές στη νομοθεσία για την προστασία των παιδιών και των εφήβων στα κοινωνικά δίκτυα.